Alcohol lost je stress op. Totdat het dat niet meer doet.

Je hebt een zware dag gehad. Ergens rond zes uur schenk je een glas in. Het werkt. De spanning zakt. De schouders gaan omlaag. Het hoofd wordt stiller.

Dat is cortisol.

Cortisol is het stresshormoon van je lichaam. Je brein signaleert gevaar, je lichaam maakt cortisol aan, je bent klaar om te vluchten of te vechten. Het probleem is dat je brein geen onderscheid maakt tussen een tijger en een lastige vergadering. Cortisol stijgt bij allebei. Als je chronisch gestrest bent, blijft cortisol verhoogd. Je lichaam staat continu op scherp, ook als er niets aan de hand is.

Alcohol dempt dat signaal. Tijdelijk. Het remt de HPA-as, cortisol daalt, en jij voelt je even minder gespannen. Logisch dat je dat prettig vindt. Logisch dat je het herhaalt.

Maar alcohol verlaagt cortisol in het moment en verhoogt het daarna. Terwijl je slaapt, terwijl de alcohol wordt afgebroken, stijgt cortisol weer. Soms hoger dan het was voor je begon te drinken. Bij mensen die regelmatig drinken, blijft cortisol structureel verhoogd. Niet alleen 's nachts, ook overdag. Het stresssysteem staat permanent aan.

De eerste weken na het stoppen zijn niet altijd aangenaam. Cortisol stijgt tijdens de ontwenning, het stresssysteem is van slag. Na verloop van tijd normaliseert het. De slaap verbetert, de stemming stabiliseert, de achtergrondspanning neemt af.

Hoe meer je drinkt om stress te verminderen, hoe meer stress je aanmaakt om van te drinken. Je brein leert dat alcohol de oplossing is voor het probleem dat alcohol heeft gecreëerd. Dat heet neurobiologie.