B6: zonder dit vitamientje geen dopamine

Dopamine wordt gemaakt uit een voorloper, L-dopa. Voor de laatste stap is een cofactor nodig: vitamine B6, in de actieve vorm P5P. Pyridoxaal-5-fosfaat. Zonder dit ene vitamientje maakt je brein geen dopamine aan. De hele productielijn staat stil. L-dopa decarboxylase heet het enzym. Zonder B6 werkt het niet.

Alcohol breekt B6 af. Niet als bijwerking. Als onderdeel van het proces. Tijdens de afbraak van ethanol in de lever wordt acetaldehyde gevormd. Acetaldehyde reageert met P5P en breekt het af. Elke keer dat je lever alcohol verwerkt, verbrandt ze een deel van de grondstof die je brein nodig heeft om dopamine te maken. De lever doet haar werk. Ze breekt de alcohol af. En ze betaalt de prijs met jouw B6-voorraad.

De volgende ochtend voel je het. Niet als kater in de klassieke zin. Als leegte. Als een dag zonder kleur. Je koffie smaakt niet. Je muziek raakt je niet. Je hond kwispelt en het doet je niks. Anna Lembke noemt dat anhedonie — het onvermogen om plezier te ervaren. De dopaminefabriek draait niet meer. Niet omdat je kapot bent. Maar omdat de grondstof op is.

B6 wordt niet alleen afgebroken door alcohol. Oestrogeen put het ook uit. Voor vrouwen in de perimenopauze is dat een dubbele aanval. En B6 doet meer dan alleen dopamine: het is ook nodig voor de aanmaak van serotonine en GABA. Drie neurotransmitters die bepalen of je je rustig, blij en stabiel voelt. Alle drie afhankelijk van hetzelfde vitamientje.

Je huisarts meet B12. Foliumzuur misschien. B6 bijna nooit. De stille bodem onder elke dopaminecrash blijft onzichtbaar.

Bronnen: PubMed: acetaldehyde en pyridoxaal-5-fosfaat degradatie. Walsh Research Institute: B6 als cofactor voor neurotransmittersynthese. Anna Lembke, Dopamine Nation.