Er is geen veilig glaasje meer

Op 25 juni 2026 publiceerde de Gezondheidsraad een advies dat ik al een tijdje zag aankomen, maar waarvan ik niet wist hoe hard het zou landen. Niet bij mij, ik was al gestopt. Maar bij de rest van Nederland.

De boodschap was kort. Er is geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik. Niet één glas per dag. Niet één glas per week. Niet het glaasje op vrijdagavond als beloning voor een lange week. Geen enkel glas is zonder risico.

Ik herinner me dat ik dat soort nieuws vroeger wegschoof als drammen van geheelonthouders. Altijd iets wat nét te ver ging. Te streng. Te weinig begrip voor het gewone leven.

Als je naar de huisarts ging voor iets heel anders, bloeddruk werd gemeten en netjes vermeldde dat je al jaren een glaasje wijn dronk bij het avondeten, twee misschien, als het een lange dag was geweest.

Dan keek die dokter naar je dossier. Zei niets bijzonders. Schreef niets op. Zei alleen: dat is prima, met mate. Dat was 2019 en ook al is het nu 2026, de huisarts is nog niet veranderd, ook al zegt de gezondheidsraad wat anders.

Wat de dokter niet weet, of niet zei, was dat alcohol de bloeddruk structureel verhoogt. Bij iedereen. Ook bij matig gebruik.

Het advies van de Gezondheidsraad van juni 2026 is geen herhaling van het oude drinkadvies: maximaal één glas per dag.

Dit is net even iets anders.

Dit is: er is geen hoeveelheid alcohol die per definitie veilig is.

Dat klinkt als een subtiel verschil.

Het ene advies zegt: houd het klein.

Het andere zegt: er bestaat geen klein genoeg.

De Gezondheidsraad kijkt ook voor het eerst niet alleen naar de drinker zelf. Ze kijken naar iedereen om de drinker heen. Naar de kinderen in het gezin. Naar de collega die op maandagochtend voor iemand in moet vallen die zaterdagnacht iets te veel op had en toch in de auto stapte. Naar de partner die stilletjes aanpast en compenseert.

Alcoholschade is geen privékwestie meer in dit advies. Het is een maatschappelijke kwestie geworden wat eindelijk onder het tapijt vandaan komt.

Er is iets geks aan de hand met alcohol in Nederland. Meer dan driekwart van de volwassenen drinkt het. Bijna iedereen vindt het normaal. En toch zijn bijna 30.000 mensen in behandeling voor alcoholproblematiek. Niet als incidenteel. Als hoofddiagnose. Als de reden dat ze er zitten. (En als je bedenkt dat slechts 4 procent van de mensen daadwerkelijk hulp vraagt, hoeveel van de 96 procent blijft alleen rondlopen en denken dat hij-zij misschien vreemd is omdat de rest de schijn ook ophoudt).

Ik weet goed hoe normaal het voelde. Elke avond. De fles die open ging bij het koken. Het glas op de salontafel dat er gewoon bij hoorde. Standaard. Als onderdeel van hoe een avond eruitziet als je volwassen bent.

Normaal is iets wat mensen leren van de mensen om hen heen, van de reclame die op het juiste moment de romantiek en het vieren van het leven met mooie woorden en mooie beelden aan je toont. Van het schap in de supermarkt dat vol staat en van de collega die een glaasje inschenkt voordat je antwoord hebt gegeven op de vraag of je er een wilt.

Normaal is niet hetzelfde als onschadelijk. Dat zijn twee dingen die in onze cultuur zo lang naast elkaar hebben gelopen dat we ze als één zijn gaan zien.

Wat de Gezondheidsraad ook zegt, is dat er geen wetenschappelijk bewijs bestaat voor het idee dat alcohol sociale cohesie bevordert. Dat het gezelligheid creëert die er anders niet zou zijn. Dat een feest minder feest is zonder bier of wijn.

Ik snap waar dat idee vandaan komt. Ik heb jarenlang gedacht dat ik soepeler was met alcohol, meer mezelf, beter in contact met mensen.

Alsof een roze bril op je hoofd de wereld wat zachter maakte. Wat ik niet zag was dat ik dat voor mezelf had verzonnen als rechtvaardiging voor iets wat ik sowieso al deed. Ja, ok, die lichte bedwelming tussen nuchter en aangeschoten vond ik fijn, maar bij het volgende glas proberen om op dat zelfde punt te komen, wat je gegarandeerd niet lukt laat je zitten met een dikke mentale kater. En als je lang genoeg niet drinkt, dan kan je lichaam zelf dat gevoel weer maken. Genieten alsof je 13 bent met het verstand van een 60 jarige dat is kicken!

Een vriend van me zei het vorig jaar tijdens een borrel: ik vind het eigenlijk altijd wel genoeg zo. Maar ja, iedereen drinkt ,en dat het voor hem raar voelde om te stoppen, alsof hij zich moest verantwoorden waarom hij liever niet zou drinken.

Dat is bijna geen vrije keuze. Dat is een norm die zich voordoet als vrije keuze. En die keuze kantelt met dit advies. Niet drinken is ook normaal. Vooral gen X die altijd normaal heeft gedronken, wat overmatig veel was nu we dit weten. We zijn nu eenmaal op een leeftijd dat ieder glas opeens wat zwaarder gaat wegen en het lichaam niet meer herstelt alsof je nog in de eighties op Wham stond te dansen.

Het advies is geen verbod. Er staat niks in de wet veranderd. Je mag nog steeds drinken, kopen en schenken. Het supermarkt aanbod en de reclames blijven staan.

Wat er verandert, is de officiële taal. Het stempel op wat Nederlanders erover zeggen. En dat doet ook iets met de ruimte die je hebt om anders te kiezen.

Als jij besluit minder te drinken, of te stoppen, of gewoon even een maand te kijken hoe dat voelt, dan doe je dat nu niet tegen de stroom in. Dan doe je precies wat de meest gezaghebbende medische raad van dit land op dit moment aanbeveelt.

Dat is misschien een klein ding. Maar voor mensen die jarenlang het gevoel hadden dat ze overdreven, dat ze moeilijk deden, dat ze nét iets te rigide waren als ze de fles lieten staan, is dat geen klein ding. Je bent niet langer een uitzondering als je niet drinkt.

Ik ga je niet vertellen wat je moet doen. Dat is niet wat Aardstaal is. Jij bent de baas over je eigen glas.

Maar ik vind dat je recht hebt op de feiten zoals ze zijn. Niet de feiten van twintig jaar geleden, die zeiden: met mate is prima. Niet de feiten van de industrie, die zegt dat een glaasje rode wijn goed is voor je hart. De feiten van nu.

En de feiten van nu zeggen: er is geen veilig glas meer. Niet officieel. Niet wetenschappelijk. En waarom het niet veilig is, en wat het met jou doet als je voelt dat het al een tijdje over je eigen grens gaat. Als je wil begrijpen waar die onrust vandaan komt.

Met de cursus, BeGrip op alcohol leg ik je uit wat er achter je drinken schuilgaat.

Niet waarom je niet zou drinken, maar wat het echt doet in je lichaam en brein.

Wat je daarmee doet, is aan jou.

Binnenkort start de cursus BeGrip op Alcohol, wil je meer weten ? Meld je dan alvast aan via de mail en ik stuur je een persoonlijk bericht wanneer en hoe je kunt deelnemen.

yvonne@aardstaal.nl