De lolly van Cruijff: wat zet je in de plaats van het glas?

Johan Cruijff rookte een pakje per dag. Ook langs het veld, ook in de dug-out, met de sigaret in de mondhoek terwijl hij aanwijzingen schreeuwde. In 1991 kreeg hij een dubbele bypass. De chirurg was duidelijk: stoppen, nu.

En Cruijff stopte. Maar hij deed iets wat bijna niemand doet. Hij vocht niet tegen de sigaret. Hij verving hem. Vanaf dat moment stond hij langs de lijn met een lolly.

Kijk goed naar wat hij deed. De handen wilden iets vasthouden. De mond wilde iets doen bij de spanning van de wedstrijd. Dat ritueel liet hij helemaal staan. Alleen de vulling veranderde. Geen sigaret. Een lolly.

De spanning was echt. De handen die iets wilden, de mond die iets wilde, dat was allemaal echt. De sigaret was alleen de vulling die de tabaksindustrie erin had gelegd. Cruijff had het door en legde er iets anders in.

Waarom dat werkt, zit in hoe je brein leert. Na jaren is het gebaar zelf het signaal geworden. Je brein begint al te reageren bij het pakken van het pakje, bij het klikken van de aansteker, nog voordat er iets binnen is. De cellen die dat gebaar herkennen, zitten met een brede, goed geoefende verbinding vast aan de cellen die rust geven. Haal je het gebaar weg, dan mis je dus twee dingen tegelijk: de stof én het signaal. Laat je het gebaar staan en verander je alleen de inhoud, dan blijft het signaal werken en verdwijnt alleen het gif. Zoals de geur van koffie je al wakker maakt voordat je een slok hebt genomen.

Voor de Catalaanse gezondheidsdienst maakte hij een spotje. Hij zei: 'Ik heb in mijn leven twee grote verslavingen gehad: roken en voetballen. Voetbal heeft me alles gegeven, roken nam het me bijna af.'

Bij jou heet de sigaret wijn. Je lijf heeft geen wijn nodig. Je hand wil iets vasthouden op het moment dat de dag omslaat. De bank, het glas, het ritueel van inschenken en gaan zitten. Dat ritueel mag blijven. Alleen de vulling moet anders. Wie ooit een ex-roker met een pen in de mond heeft zien vergaderen, weet hoe dat eruitziet, en dat het werkt.

Stoppen is simpel. Simpel stoppen is het moeilijkste wat er is.

En het eerlijke einde hoort erbij. In 2015 kwam de rekening van de jaren ervoor alsnog: longkanker. 'Ik sta 2-0 voor in de eerste helft,' zei hij. In maart 2016 verloor hij. Vierentwintig jaar nadat hij de sigaret neerlegde. Die vierentwintig jaar kreeg hij omdat hij het op tijd doorhad.

Bron: Johan Cruijff, dubbele bypass februari 1991, antirookspot voor de Catalaanse gezondheidsdienst, diagnose longkanker oktober 2015, overleden 24 maart 2016. Citaten van Cruijff zelf. Dat een aangeleerd gebaar op zichzelf al een reactie in het brein oproept, is aangetoond in onderzoek naar geconditioneerde signalen bij roken en drinken.

Vind je deze blog interessant?

In de cursus lees je hoe je grip krijgt op je drinken.

Hoe werkt het?

Bij iedere blog zit een module met uitleg, zodat je er zelf mee aan de slag kan. Iedereen is anders. Je start wanneer jij wilt en er is geen groep waar je verantwoording aan aflegt. Je doet het helemaal zelf, en mocht je wel met anderen willen praten of vragen stellen, dan is daar alle ruimte voor.

Wat krijg je?

• 30 dagen elke dag mail, blog en uitleg

• begrip van wat alcohol doet in je lijf en hoofd

• toegang tot besloten community, voor steun en advies wanneer jij wilt

• profiel zelf instellen: eigen naam, nickname of helemaal privé

In dertig dagen leg je de basis om vol vertrouwen een alcoholvrije toekomst op te bouwen.

Be-Grip op alcohol

Klik hier om vandaag al te starten

☆cursus☆