De overgang: als de buffers wegvallen

Naar aanleiding van de nieuwe inzichten bij oestrogeen en de kettingreactie in het lichaam kreeg ik de vraag van een lezer: wat gebeurt er dan als je na de overgang je oestrogeenspiegel daalt? Ik zocht het voor haar uit.

De overgang wordt vaak in een adem genoemd met koperophoping. Dat klopt maar half. Het hangt af van welke fase je bedoelt.

De overgang is geen rechte lijn omlaag. Het zijn twee fases met twee verhalen.

In de eerste fase, de perimenopauze, schommelt het oestrogeen wild. Het piekt soms hoger dan ooit, en de progesteron die het in balans hield valt als eerste weg. Oestrogeen verhoogt koper via ceruloplasmine. Dus in deze fase kan koper stijgen ten opzichte van zink, met de rem eraf. Dat geeft de onrust, de angst, de prikkelbaarheid en de plotselinge drang. Dit is de fase waar het koperverhaal past.

In de tweede fase, na de overgang, is het oestrogeen echt laag. En dan draait het mechanisme om. De koperstijging die het oestrogeen veroorzaakte, valt weg. Het serumkoper daalt bij veel vrouwen juist met de leeftijd. Wie hier nog roept dat de overgang koperophoping betekent, klopt niet meer.

Wat er dan wel gebeurt. De buffers vallen weg.

Oestrogeen ondersteunde de aanmaak en de werking van dopamine en serotonine. Laag oestrogeen betekent een lagere grondtoon. Vlakker. Minder beloning uit gewone dingen.

Progesteron is weg, en daarmee allopregnanolon, de lichaamseigen rustgever op de GABA-receptor. De natuurlijke kalmte verdwijnt. En alcohol werkt op precies die receptor.

Zink daalt met de jaren. Ook al is het koper niet hoog, de verhouding tussen koper en zink kan alsnog scheef staan. En een laag zink verslechtert hoe het lichaam met koper omgaat.

Dus de overgang is geen kwestie van te veel koper of te weinig. Het is een lichaam dat zijn hormonale buffers een voor een verliest. Eerst de balans in de perimenopauze. Dan de bodem erna.

En in dat lege huis komt de alcohol binnen. Het vult de GABA-rem die de allopregnanolon achterliet. Het geeft even de dopamine die het oestrogeen niet meer levert. Vrouwen gaan juist in deze jaren meer drinken. Het is een lichaam dat vervangt wat het kwijt is.

Stel je vraag

Heb je ook een vraag na het lezen van een artikel op Aardstaal? Reageer onder de blog, of vul het contactformulier in.

De chatbot op Aardstaal is nog in training. Die kan straks veel vragen beantwoorden, maar hij leest alleen wat al op de site staat. Voor nieuwe inzichten en specifieke vragen is het formulier de weg. Zo kan ik je vraag anoniem verwerken tot een blog, met jouw vraag en mijn antwoord. Net als deze.