Je slaapt niet. Je bent bewusteloos.
- 28 mei
- 2 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 1 jul
Je drinkt een glas wijn. Je valt makkelijk in slaap. Je denkt: zie je wel, het helpt.
Dat klopt. Alcohol is een sedativum. Het duwt je snel onder. Maar wat er daarna gebeurt noemen wetenschappers geen slaap. Ze noemen het sedatie. Het verschil is niet klein.
Slaap bestaat uit cycli van ongeveer negentig minuten, met REM-slaap als de meest waardevolle fase. In die fase verwerkt je brein emoties, consolideert het herinneringen en herstelt het verbindingen die overdag beschadigd zijn geraakt. Het is de fase waarin je brein eigenlijk werkt — niet rust. Alcohol onderdrukt REM-slaap. Eén tot twee glazen voor het slapengaan verminderen de REM-slaap in de eerste helft van de nacht met twintig tot veertig procent.
De tweede helft van de nacht, als de alcohol is afgebroken, slaat het brein terug. Je wordt vaker wakker. Je droomt intens of helemaal niet. Je voelt je de volgende ochtend moe, ook al heb je acht uur in bed gelegen.
Dit heet het rebound-effect. Alcohol remt de activiteit van het centrale zenuwstelsel. Als het lichaam het afbreekt, compenseert het brein door juist actiever te worden. Dat is het moment waarop je om drie uur klaarwakker ligt. Niet omdat je een lichte slaper bent. Omdat je brein zijn achterstand aan het inhalen is.
Chronisch drinken maakt dit structureel. Het brein past zich aan en verwacht de remming. Dat betekent dat mensen die jarenlang drinken voor het slapengaan, ook zonder alcohol slecht slapen. Het systeem is herschreven.
Sedatie voelt als slaap. Je hebt geen referentiepunt meer voor hoe slaap zonder alcohol voelt. Vermoeidheid overdag verklaar je makkelijk — drukke dag, stress, leeftijd. Alcohol als slaapverstorende factor staat zelden op de lijst, ook al staat het bovenaan.
Wie stopt, merkt in de eerste weken dat de slaap slechter wordt voor hij beter wordt. Het brein heeft tijd nodig om zijn compensatiemechanisme terug te draaien. Gemiddeld twee tot vier weken. Daarna wordt de slaap beter dan hij in jaren is geweest. Meer REM-slaap. Diepere slaap. Levendiger dromen — wat in het begin alarmerend kan voelen, maar gewoon betekent dat het brein zijn werk weer doet.
Je hebt jarenlang gedacht dat je een slechte slaper was. Misschien was je gewoon een drinker.
Opmerkingen