Je slaapt niet. Je bent bewusteloos.

Je drinkt een paar glazen wijn. Je valt er makkelijker van in slaap.

Het helpt.

Dat klopt.

Alcohol is een sedativum.

Wetenschappers noemen het sedatie. Kunstmatig in slaap brengen.

Slaap bestaat uit cycli van ongeveer negentig minuten, met REM-slaap als de meest waardevolle fase. In die fase verwerkt je brein emoties, consolideert het herinneringen en herstelt het verbindingen die overdag beschadigd zijn geraakt. Het is de fase waarin je brein eigenlijk hoort te werken en niet te rusten.

Alcohol onderdrukt REM-slaap. Eén tot twee glazen voor het slapengaan verminderen de REM-slaap in de eerste helft van de nacht met twintig tot veertig procent.

De tweede helft van de nacht, als de alcohol is afgebroken, slaat het brein terug. Je wordt vaker wakker. Je droomt intens of helemaal niet. Je voelt je de volgende ochtend moe, ook al heb je acht uur in bed gelegen.

Dit heet het rebound-effect. Alcohol remt de activiteit van het centrale zenuwstelsel. Als het lichaam het afbreekt, compenseert het brein door juist actiever te worden. Dat is het moment waarop je om drie uur klaarwakker ligt.

Omdat je brein de achterstand aan het inhalen is.

Chronisch drinken kan dit structureel maken. Het brein past zich aan en verwacht de remming. Dat betekent dat mensen die jarenlang drinken voor het slapengaan, ook zonder alcohol kans hebben om slecht te slapen omdat het systeem is herschreven.

Sedatie voelt als slaap. Je hebt geen referentiepunt meer voor hoe slaap zonder alcohol voelt. Vermoeidheid overdag verklaar je makkelijk, drukke dag, stress, leeftijd.

Alcohol als slaapverstorende factor is niet iets waar de huisarts aan denkt en jijzelf waarschijnlijk helemaal niet. Nu weet je wel waardoor je wakker ligt.

Wie stopt met alcohol voor het slapengaan, merkt in de eerste weken dat de slaap slechter lijkt te worden.

Dit geldt overigens niet voor iedereen, ik sliep vanaf de eerste dag beter dan ik jaren had gedaan en dat is onveranderd. En niet alleen beter slapen, ook makkelijker inslapen en uitgerust wakker worden. Meteen. Ik ben ook nog nooit midden in de nacht wakker geworden, want vaak lig ik dan nog niet eens in bed. Ik ging altijd laat slapen en als ik dan om zeven uur wakker werd, was dat voor mijn gevoel omdat het licht werd buiten. Sinds ik niet meer drink en ik om zeven uur wakker word, ben ik wel tien keer zo uitgerust en hoef ik me niet nog dertig keer om te draaien omdat het zo laat werd.

Het hangt er dus een beetje vanaf wat voor slaper je vroeger was en of je de alcohol gebruikt om in slaap te vallen of al eerder op de avond dronk. En hoe laat of vroeg je gaat slapen en moet opstaan.

Het brein heeft tijd nodig om zijn compensatiemechanisme terug te draaien.

Reken gemiddeld twee tot vier weken. Daarna wordt de slaap beter dan hij in jaren is geweest. Meer REM-slaap. Diepere slaap. Levendiger dromen, wat in het begin alarmerend kan voelen, maar gewoon betekent dat het brein zijn werk weer doet.

Misschien was je gewoon een drinker, die dacht dat je alcohol nodig had om te slapen en blijkt na het stoppen dat het precies andersom was. Je sliep slecht omdat je dronk.

Naar Cursus