Je tweede brein

Je hebt twee stel hersenen.

Je darmen bevatten meer dan 100 miljoen zenuwcellen, meer dan je ruggenmerg. Ze communiceren rechtstreeks met je brein via de nervus vagus, een zenuw die van je hersenstam naar je buik loopt. Wat er in je darmen gebeurt, beïnvloedt wat er in je hoofd gebeurt. In je darmen leven ook nog eens biljoenen bacteriën. Samen vormen ze het microbioom, een ecosysteem dat meehelpt bij je spijsvertering, je immuunsysteem, en je stemming. Via de nervus vagus, via hormonen, via ontstekingsstoffen die ze de bloedbaan in sturen.

Je brein praat terug.

Als je teveel hebt gedronken klinkt het ongeveer zo;

Je hebt er schijt aan.

Je praat poep.

Er komt diarree uit je mond.

Tegelijkertijd wordt de darmwand doorlaatbaarder. Leaky gut, een term die inmiddels gewoon in de wetenschappelijke literatuur staat. Door die verhoogde doorlaatbaarheid lekken bacteriële afvalstoffen de bloedbaan in. Het immuunsysteem reageert. Er ontstaat laaggradige ontsteking. Die ontsteking bereikt via de bloedbaan en de vaguszenuw het brein.

Serotonine. Je kent het als het gelukshormoon. Je denkt dat het in je brein zit. Maar 90% van alle serotonine in je lichaam wordt aangemaakt in je darmen. Door gespecialiseerde cellen in de darmwand, mede aangestuurd door de bacteriën die daar leven.

Die bacteriën in je darm-microbioom zijn een ecosysteem. Honderden soorten, in balans. Ze helpen je eten verteren, je immuunsysteem reguleren, en je stemming beïnvloeden.

Alcohol verstoort dat ecosysteem. Het doodt de nuttige bacteriën, laat de schadelijke groeien, beschadigt de darmwand zodat bacterieproducten in je bloedbaan lekken, en triggert ontstekingen die via de darm-hersen-as je brein bereiken.

Je brein ontvangt dus van twee kanten slecht nieuws.

Een verstoord microbioom produceert minder serotonine. Minder serotonine betekent slechter humeur, slechter slapen, meer angst. En wat doe je als je je slecht voelt, slecht slaapt en angstig bent?

Juist.

Alcohol drinken om je beter te voelen en letterlijk je geluksfabriek afbreken om tijdelijk iets te voelen wat op geluk lijkt.

Alcohol verhoogt de aanmaak van GABA, de stof die je brein kalmeert. Als het effect wegvalt, schiet het brein door naar de andere kant: meer cortisol, meer prikkelbaarheid, meer alertheid op gevaar dat er niet is. Tegelijkertijd heeft de darm zijn signalen al verstuurd. Minder serotonine, meer ontstekingsstoffen, een vaguszenuw die onrust doorgeeft.

Dit verklaart wat veel drinkers herkennen: de angst die de dag na een avond drinken opduikt: hangxiety, vertaald (hangover en Anxiety) een kater en angst/zenuwachtig.

Nieuwer onderzoek laat zien dat verstoring van het microbioom samenhangt met de sterkte van trek. Mensen met meer darmdysbiose {een verstoord bacterieel evenwicht} rapporteren sterkere cravings. Of dat oorzaak is of gevolg, of allebei tegelijk, is nog niet volledig uitgezocht.

Je darmen sturen mee. Ze zijn geen passief doorgeefluik. Ze zijn een actieve deelnemer aan het systeem dat bepaalt hoe je je voelt, hoe angstig je bent, en hoe sterk je verlangt naar iets wat dat gevoel tijdelijk oplost.

Het microbioom herstelt als je stopt. De diversiteit neemt toe. De darmwand wordt minder doorlaatbaar. De ontstekingsmarkers dalen. En daarmee, langzaam, verbetert de stemming, niet omdat je zo positief denkt of de hele dag mediteert, maar omdat je darmen minder alarm slaan.

Als je stopt met drinken en je voelt je de eerste weken onrustig, prikkelbaar, somberder dan verwacht komt dat omdat je darmen aan het bijkomen zijn van iets wat ze jarenlang hebben moeten verwerken.

NO SHIT, SHERLOCK